Toscane (623)

Van Chianti en andere cultwijnen uit Toscane

Wijn als souvenir uit Italië - een symbool hiervan zijn de populaire bauchige en van stro gevlochten Chianti-flessen, die als kaarshouder een zuiderse sfeer moeten oproepen. Naast Piëmont is Toscane het beroemdste wijnbouwgebied van Italië en de thuisbasis van vele uitstekende wijnen, waaronder de druivensoort Brunello di Montalcino, frisse Vernaccia di San Gimignano en klassieke dessertwijnen zoals Vin Santo di Carmignano.

Klimaat en bodems in Toscane - een thuiswedstrijd voor de Sangiovese-druif

terwijl de kustregio en valleien van Toscane worden gekenmerkt door een gematigd en droog mediterraan klimaat, staan de hellingen van de Apennijnen onder invloed van continentale weersomstandigheden met koude winters, hete zomers en overvloedige regenval. De wijngaarden van de Chianti-regio liggen bijvoorbeeld tot 700 meter hoog - een omstandigheid die bijzonder bevorderlijk is voor de teelt van de laatrijpende Sangiovese-druif.

Verschillende bodemtypes zoals zandsteen of losse, kalkhoudende ondergronden van mergel, maar ook klei met een laag kalkgehalte en fijne grindbodems met een hoog zandpercentage bieden de veelzijdige wijnstok de mogelijkheid om haar grote potentieel aan genuanceerde aroma's te ontplooien.

Wijnstijlen en druivensoorten uit Toscane

De beroemde rode wijnen

Bijna 64.000 hectare aan wijnbouwgrond verenigt Toscane - en Sangiovese waar je ook kijkt. Er zijn in Toscane slechts enkele wijnen met een DOCG-status waarin de autochtone druivensoort niet is vertegenwoordigd. Meer dan driekwart van het wijnbouwoppervlak in Chianti is beplant met de sterk groeiende en opbrengstrijke edele druif; een Chianti Classico DOCG moet voor minstens vier vijfde uit Sangiovese zijn gevinifieerd.

Regionale varianten van de Sangiovese-druiven vormen de basis voor veel beroemde klassiekers, waaronder:

• Brunello (ook Sangiovese Grosso of Sangioveto genoemd), de enige toegestane druivensoort voor Brunello di Montalcino DOCG en Rosso di Montalcino DOC,

• Prugnolo gentile in de Vino Nobile di Montepulciano DOCG (zoete wijn),

• Morellino in de Morellino di Scansano DOCG.

De Sangiovese levert goed gestructureerde, zuur- en tannineachtige wijnen van meestal helderrode kleur. Traditioneel wordt ze vermengd met de inheemse druivensoorten Canaiolo Nero, Ciliegiolo of Colorino. Druiven van Franse oorsprong zoals Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Syrah groeien vooral in de zuidelijk gelegen kustregio Maremma, de thuisbasis van de Supertoskaners (zie hieronder).

In negen van de elf Toscaanse DOCGs zijn Sangiovese-aandelen van maximaal 95 procent verplicht. De uitzonderingen zijn:

• Elba Aleatico Passito DOCG, een 100% uit Aleatico-druiven gevinifieerde dessertwijn en

• Vernaccia di San Gimignano DOCG, een witte wijn die voor 85 tot 100 procent uit de gelijknamige druif wordt geproduceerd.

De witte druiven van Toscane

Vernaccia di San Gimignano is de belangrijkste witte druivensoort van Toscane. Ze wordt ten noordwesten van Siena rond de middeleeuwse "Stad van de Torens" San Gimignano verbouwd. 

Onder de inheemse witte druivensoorten spelen tevens een belangrijke rol: 

• Trebbiano Toscano, de hoofdsoort van Galestro, Vin Santo del Chianti en del Chianti Classico,

• Malvasia Bianca Lunga (Vin Santo),

• Moscato Bianco (Moscadello di Montalcino)

Wetenswaardigheden over Toscane

Wat is het verschil tussen DOC en DOCG?

DOC staat voor "Denominazione di Origine Controllata" (gecontroleerde oorsprongsbenaming) en is de op één na hoogste, door de staat gedefinieerde kwaliteitsklasse voor Italiaanse wijnen. Bij de classificatie spelen ligging en druivensoort, opbrengst per hectare wijnbouwgrond, alcoholpercentage en vatrijping een rol. Voor de hoogste klasse, "Denominazione di Origine Controllata e Garantita" (kortweg DOCG), gelden nog strengere criteria. Voorgeschreven zijn onder andere nog lagere opbrengsten en een nog langere vatrijping. Aan de hals van elke DOCG-wijnfles prijkt een genummerde staatkeur. In Toscane zijn 11 van de 73 Italiaanse DOCG-wijnen en 41 van de 334 DOC-wijnen van het land gevestigd.

Wat zijn Supertoskaners?

Van revolutie naar niche: in 1971 ontwikkelde de experimentele Marchese Piero Antinori, wijnondernemer en wijnmaker in de 26e generatie, samen met de oenoloog Giacomo Tachis de Tignanello. Als "regionaal ontypische" Cuvée van inheemse Sangiovese en Franse Cabernet Sauvignon, beide apart volgens Bordeaux-traditie gerijpt in barriques, overtrad de hoogstaande rode wijn gelijk dubbel de bepalingen van de Italiaanse wijnwetgeving. De Tignanello maakte internationaal onmiddellijk furore, maar mocht vanwege de regeloverschrijdingen in eerste instantie alleen als Vino da Tavola worden verhandeld. Met Ornellaia, Masseto, Monteverro en Sassicaia groeide een aantal andere Supertoskaners uit. Tot nu toe heeft slechts één een DOC gekregen (Bolgheri, onderzone Sassicaia). Wie zich het plezier van een ontmoeting met een authentieke Toscaanse cultwijn wil gunnen, wordt de Tignanello Toscana IGT van Tenuta Tignanello (Antinori) aangeraden.

Wanneer spreekt men van Chianti Classico, wanneer van Chianti Riserva?

Net als bij Valpolicella Classico of Soave Classico verwijst Chianti Classico ook naar het historische kerngebied van een regio. Oorspronkelijk bestond Chianti alleen uit de huidige Classico DOCG, sinds 1932 zijn er zeven andere DOCGs toegekomen. Voor de Chianti Classico DOCG gelden strengere productievoorschriften dan voor de andere Chianti-wijnen:

• Hij moet voor minstens 80 procent uit Sangiovese zijn gevinifieerd (overige DOCGs van Toscane: 70 tot 75 procent).

• Het toevoegen van witte druivensoorten is bij de Classico DOCG als enige Chianti niet toegestaan.

• De verkoop van Chianti Classico is ten vroegste op 1 oktober in het jaar na het oogstjaar toegestaan.

• Het alcoholvolume moet minstens 12 procent bedragen.

"Riserva" verwijst naar een langere rijping dan bij de standaardversie. Een Chianti Riserva DOCG rijpt minstens twee jaar vanaf 1 januari na het oogstjaar. Zo verblijft bijvoorbeeld de Lucarello Chianti Classico Riserva DOCG van wijngoed Borgo Salcetino 24 maanden in een houten vat, om daarna nog meerdere maanden in de fles na te rijpen.

Bestel Toscaanse wijnen online bij VINELLO

Hebt u zin om uw eigen verkenningstocht door Toscane samen te stellen? Blader gewoon door ons assortiment - VINELLO heeft tal van prachtige klassiekers en spannende nieuwe ontdekkingen in de aanbieding. Ontdek de wijnvariëteiten en profiteer ook van onze sommelier-advies. Een beveiligde aankoop en gegarandeerde snelle levering zorgen ervoor dat uw genotreis snel kan beginnen en u direct in de wijnplezier terechtkomt.